Mevduat faizi nasıl hesaplanır?
brüt faiz = anapara × yıllık faiz oranı × gün / 365 net faiz = brüt faiz × (1 − stopaj oranı)
Bankalar vadeli TL mevduatta faizi yıllık brüt oran üzerinden gün esasına göre hesaplar: Anapara, yıllık faiz oranı ve vadenin gün sayısıyla çarpılıp 365'e bölünür. Vade içinde faiz basittir; yani vade sonunda tek seferde ve yalnızca anapara üzerinden ödenir.
Brüt faizden stopaj (gelir vergisi tevkifatı) kesilir; hesabınıza geçen tutar net faizdir. Stopaj oranı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir, vadeye ve para birimine göre farklılaşabilir ve zaman zaman değişir. Bu yüzden oranı düzenleyebilirsiniz; güncel oranı bankanızdan teyit edin.
Bileşik etki yalnızca mevduatı yenilediğinizde ortaya çıkar: Vade sonunda anapara ve net faiz yeniden yatırılır ve sonraki vadede faizin de faizi işler. Yenileme hesabı aynı vadeyi aynı oranla yaklaşık bir yıl boyunca tekrarlar; aynı oranla yenileme varsayımıyla yıllık efektif getiri (1 + vade başına net oran)^(365 / gün) − 1 formülüyle bulunur.
Örnek hesaplama
100.000 TL tutarını yıllık brüt %40 faizle 32 gün vadeli mevduata yatırdığınızı düşünelim. Brüt faiz 100.000 × 0,40 × 32 / 365 = 3.506,85 TL olur. %15 stopaj (526,03 TL) kesildikten sonra net faiz getirisi 2.980,82 TL olur ve vade sonunda hesabınızda 102.980,82 TL bulunur. Bu, günde yaklaşık 93,15 TL net kazanç demektir.
Bu mevduatı faiziyle birlikte aynı oranla arka arkaya 11 vade boyunca (toplam 352 gün) yenilerseniz bakiye 138.140,14 TL tutarına ulaşır ve toplam net faiz 38.140,14 TL olur. Faizi her vade sonunda çekip yalnızca anaparayı yenileseydiniz aynı sürede 32.789,04 TL kazanırdınız; aradaki 5.351,10 TL faizin faizidir.
Sonuçlar nasıl yorumlanır?
Net faiz getirisi, stopaj kesildikten sonra vade sonunda hesabınıza geçen faizdir; vade sonu tutar bunu anaparaya ekler. Günlük net getiri, net faizi gün sayısına böler ve farklı uzunluktaki vadeleri karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Net yıllık faiz, stopaj sonrası basit yıllık orandır. “Aynı oranla yenilenirse” yazan yıllık getiri ise mevduatı bir yıl boyunca aynı faizle yenileyebilseydiniz elde edeceğiniz efektif getiriyi gösterir; böylece kısa vadeli bir mevduatı yıllık bir mevduatla eşit koşullarda karşılaştırabilirsiniz.
Kısa vade faizi daha sık yeniden yatırmanızı sağlar; ancak farklı vadelerin oranları nadiren aynıdır ve yenileme sırasında oran yükselebilir de düşebilir de. Karar vermeden önce her vade için bankaların güncel tekliflerini karşılaştırın ve net getirinin enflasyonun üzerinde kalıp kalmadığına bakın.
Varsayımlar ve sınırlar
- Faiz her vade içinde basittir ve 365 gün esasına göre hesaplanır.
- Yenileme hesabında her vadede aynı faiz oranı varsayılır; gerçekte yenileme oranları piyasaya göre değişir.
- Stopaj tek bir oranla hesaplanır. Oran vadeye, para birimine (TL veya döviz) ve mevzuat değişikliklerine göre farklılaşabilir.
- TMSF sigorta limiti, mevduatın vadesinden önce bozulmasıyla oluşacak faiz kaybı ve olası masraflar dikkate alınmaz.
- Sonuçlar tahmindir, banka teklifi değildir.
Sık sorulan sorular
Mevduat faizi nasıl hesaplanır?
Brüt faiz = anapara × yıllık faiz oranı × gün / 365 formülüyle bulunur; net faiz için brüt faizden stopaj düşülür. Örneğin 100.000 TL, yıllık %40 brüt faizle 32 günde 3.506,85 TL brüt, %15 stopajla 2.980,82 TL net faiz getirir.
32 günlük mevduat faizi ne kadar eder?
Tutara ve orana bağlıdır: 32 günlük brüt faiz, anapara × yıllık oran × 32 / 365 ile bulunur. Yıllık %40 brüt faizle her 100.000 TL için 32 günde 3.506,85 TL brüt, %15 stopaj sonrası 2.980,82 TL net faiz elde edilir. Kendi tutarınız ve bankanızın oranıyla hesaplamak için yukarıdaki aracı kullanın.
Stopaj oranı nedir, neden değişiyor?
Stopaj, mevduat faizinden kaynakta kesilen gelir vergisidir. Oranı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir; vadeye ve mevduatın TL ya da döviz olmasına göre farklı olabilir ve ekonomi politikasına göre zaman zaman değiştirilir. Hesaplamada varsayılan oran %15'tir; güncel oranı bankanızdan teyit edip gerekirse değiştirin.
Günlük faiz getirisi nasıl hesaplanır?
Net faizi vadenin gün sayısına bölün. Yıllık %40 brüt faizle 100.000 TL'nin 32 günde getirdiği 2.980,82 TL net faiz, günde yaklaşık 93,15 TL eder. Günlük getiri, farklı uzunluktaki vadeleri karşılaştırmanın kolay bir yoludur.
Mevduat faizi bileşik mi işler?
Tek bir vade içinde hayır: Faiz vade sonunda bir kez ve yalnızca anapara üzerinden ödenir. Mevduatı faiziyle birlikte yenilediğinizde bileşik etki oluşur; bu yüzden aynı oran korunursa 32 günlük mevduatı bir yıl boyunca faiziyle yenilemek, aynı süreyi tek bir vadede geçirmekten daha fazla getirir.