İçeriğe geç

Ortalama maliyet hesaplama

Aynı hisseyi, coini ya da altını farklı fiyatlardan mı aldınız? Her alımı girin; birim başına ortalama maliyetinizi, toplam adedi, komisyon dahil ödediğiniz toplamı ve başa baş fiyatınızı görün. Kısmi satış da ekleyebilir, ortalamayı güncel bir fiyatla karşılaştırabilir ve bir alımın daha ortalamayı nasıl değiştireceğini görebilirsiniz.

Ortalama maliyet 45,55Eldeki adet 275Başa baş fiyatı 45,64

Miktar girişi
%

Her satıra ve başa baş fiyatına uygulanır. Komisyon yoksa 0 bırakın.

Alımlar ve satışlar

  1. 1. satır – Alım
  2. 2. satır – Alım
  3. 3. satır – Alım

Satırlar yukarıdan aşağıya, işlemlerin yapıldığı sırayla işlenir.

Güncel fiyat (isteğe bağlı)

Elle yazın ya da listeden doldurun.

Ortalama maliyet

45,55birim başına

Ortalama fiyat (komisyonsuz): 45,45

45,55 ortalama maliyetle 275 adet. Toplam ödenen 12.525; başa baş fiyatı 45,64.

Eldeki adet
275
Toplam ödenen
12.525
Toplam komisyon
25
Başa baş fiyatı
45,64
Piyasa değeri
12.650
Satış komisyonu sonrası değer
12.624,70
Gerçekleşmemiş kâr/zarar
+99,70
+%0,8
Fiyatın ortalama maliyete göre farkı
+%1

Bu fiyattan satışın komisyonu düşülmüş olarak

Tüm adedi 45,64 üzerinde satmak, komisyon sonrası bu adetlerin maliyetinden fazlasını geri getirir.

Bir alımın daha ortalamaya etkisi

Bir alımın daha ortalamayı nasıl değiştireceğini gösterir. Aritmetiği gösterir; alım yapılıp yapılmaması gerektiğini söylemez.

Yeni ortalama maliyet
45,69
Ortalamadaki değişim
+%0,32
Yeni toplam adet
375
Yeni toplam maliyet
17.134,20
Yeni başa baş fiyatı
45,78
46 fiyatından yeni başa baş fiyatına uzaklık
-%0,47

Farklı alım fiyatlarında yeni ortalama

Yukarıdaki adet (ya da tutar) için, 46 fiyatının %30 altından %30 üstüne kadar alım fiyatları.

Alım fiyatıYeni ortalama maliyetOrtalamadaki değişim
32,20 -%3042-%7,78
36,80 -%2043,23-%5,08
41,40 -%1044,46-%2,38
46 %045,69+%0,32
50,60 +%1046,92+%3,02
55,20 +%2048,15+%5,72
59,80 +%3049,38+%8,42

Yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.

Ortalama maliyet nasıl hesaplanır?

Her alım, adedini ve komisyon dahil maliyetini toplama ekler. Ortalama maliyet, toplam maliyetin toplam adede bölümüdür:

Formül

  • Bir alımın maliyeti = adet × fiyat × (1 + komisyon)
  • Ortalama maliyet = alımların toplam maliyeti ÷ toplam adet
  • Ortalama fiyat (komisyonsuz) = Σ (adet × fiyat) ÷ Σ adet
  • Başa baş fiyatı = ortalama maliyet ÷ (1 − komisyon)
  • Gerçekleşmemiş kâr/zarar = adet × güncel fiyat × (1 − komisyon) − eldeki adedin maliyeti

Adet yerine tutar girerseniz alım tutarı, komisyon dahil ödediğiniz toplamdır: adet = tutar ÷ (fiyat × (1 + komisyon)). Satışta ise komisyon sonrası elinize geçen tutardır: adet = tutar ÷ (fiyat × (1 − komisyon)).

Örnek hesaplama

Bir hisseden önce ₺50 fiyatından 100 lot, ardından ₺40 fiyatından 50 lot ve ₺44 fiyatından 125 lot aldığınızı, her alımda binde 2 (%0,2) komisyon ödediğinizi düşünün.

Örnek

  • Alımlar: 100 × ₺50 + 50 × ₺40 + 125 × ₺44 = ₺12.500
  • Komisyon: ₺12.500 × %0,2 = ₺25
  • Toplam ödenen: ₺12.500 + ₺25 = ₺12.525
  • Ortalama maliyet: ₺12.525 ÷ 275 = ₺45,55
  • Başa baş fiyatı: ₺45,55 ÷ 0,998 ≈ ₺45,64

Fiyat ₺46 iken 275 lotun değeri ₺12.650 olur; satış komisyonu düşüldüğünde bu, maliyetin ₺99,70 (%0,8) üzerindedir. Üç fiyatın basit ortalaması ₺44,67, ortalama maliyet ise ₺45,55; çünkü bazı fiyatlardan diğerlerinden daha çok lot alındı.

Kısmi satışta ortalama maliyet

Hesaplayıcı ortalama maliyet yöntemini kullanır. Satış, adetleri o anki ortalama maliyetten düşer: adet azalır, ortalama aynı kalır; satıştan elde edilen tutar ile bu maliyet arasındaki fark gerçekleşmiş kâr veya zarardır. Satırlar sırayla işlenir; bir satışı, alımlar arasında gerçekleştiği yere yazın.

Formül

  • Düşülen maliyet = satılan adet × ortalama maliyet
  • Gerçekleşmiş kâr/zarar = satılan adet × satış fiyatı × (1 − komisyon) − düşülen maliyet
  • Satıştan sonraki ortalama maliyet = satıştan önceki ortalama maliyet

Yukarıdaki örnekte ₺48 fiyatından 100 lot satıldığında gerçekleşen sonuç ₺236 olur; kalan 175 lotun ortalaması ₺45,55 olarak kalır.

Bazı aracı kurumlar ve vergi kuralları satışı en eski alımdan düşer (ilk giren ilk çıkar, FIFO). FIFO'da satıştan sonra kalan lotların ortalaması değişebilir; bu yüzden buradaki rakamlar FIFO'ya göre hazırlanmış bir hesap özetinden farklı olabilir.

Bir alım daha ortalamayı nasıl değiştirir?

Tablo, örnekteki pozisyona ₺46 fiyatının %30 altından %30 üstüne kadar farklı fiyatlardan 100 lot ekler. Bir alımın aritmetiğini gösterir; alım yapılıp yapılmaması gerektiğini söylemez.

Alım fiyatıYeni ortalama maliyetOrtalamadaki değişim
₺32,20 -%30₺42-%7,78
₺36,80 -%20₺43,23-%5,08
₺41,40 -%10₺44,46-%2,38
₺46 %0₺45,69+%0,32
₺50,60 +%10₺46,92+%3,02
₺55,20 +%20₺48,15+%5,72
₺59,80 +%30₺49,38+%8,42

Mevcut ortalamanın altındaki bir alım ortalamayı aşağı, üstündeki yukarı çeker. Ne kadar değişeceği, yeni alımın eldeki pozisyona göre büyüklüğüne bağlıdır.

Bilmekte fayda var

  • Ortalama maliyet alım komisyonlarını içerir; komisyonsuz ortalama fiyat yanında ayrıca gösterilir.
  • Başa baş fiyatı, tüm adedin tek fiyattan ve aynı komisyon oranıyla satıldığını varsayar. Vergiler, alış-satış makası ve transfer ücretleri dahil değildir.
  • Her satırda aynı para birimini kullanın: ABD hisselerini dolarla aldıysanız dolar fiyatı girin. Listeden doldurulan fiyatın para birimi yanında yazar.
  • Bölünme ve bedelsiz sermaye artırımı adedi ve hisse başı fiyatı değiştirir; önceki alımları işlem sonrası değerlerle girin.
  • Girdiğiniz rakamlar bu tarayıcı sekmesinde kalır: kaydedilmez, sayfa adresine eklenmez ve sunucularımıza gönderilmez.

Sık sorulan sorular

Hisse ortalama maliyet nasıl hesaplanır?

Her alımda komisyon dahil ödediğiniz tutarları toplayıp toplam lot (adet) sayısına bölersiniz. 50 TL'den 100 lot ve 40 TL'den 50 lot aldıysanız 150 lot için 7.000 TL ödemişsinizdir; komisyon hariç ortalama maliyetiniz 46,67 TL olur.

Satış yapınca ortalama maliyet değişir mi?

Ortalama maliyet yönteminde değişmez: satış, lotları o anki ortalamadan düşer; adet azalır, ortalama aynı kalır ve satılan kısmın kâr ya da zararı gerçekleşmiş olur. Bazı aracı kurumların ve vergi kurallarının kullandığı ilk giren ilk çıkar (FIFO) yönteminde ise kalan lotların ortalaması değişebilir.

Başa baş fiyatı nedir?

Elinizdeki lotları sattığınızda komisyon sonrası tam olarak maliyetinizi geri aldığınız fiyattır: ortalama maliyet ÷ (1 − satış komisyonu). Ortalama maliyet 50 TL ve komisyon binde 2 ise başa baş fiyatı 50 ÷ 0,998, yani yaklaşık 50,10 TL'dir.

Kripto ve altın için de kullanılabilir mi?

Evet. Adet olarak coin miktarını ya da gramı, fiyat olarak da ödediğiniz para birimindeki fiyatı girin. Gram altın, büyük coinler, TL kurları ve izlenen hisseler için kayıtlı son fiyatı listeden de doldurabilirsiniz.

Ortalama maliyet, fiyatların ortalamasıyla aynı mı?

Hayır. Basit ortalama her alımı eşit sayar; ortalama maliyet ise her fiyatı alınan adetle ağırlıklandırır ve komisyonu içerebilir. 50 TL'den 100 lot ve 40 TL'den 10 lot alındığında fiyatların basit ortalaması 45 TL, lot başına ortalama maliyet ise 49,09 TL olur.

Terimleri öğren