Yüzde hesaplama
Dört pratik yüzde hesabı tek sayfada: bir sayının yüzde X'i kaçtır, bir sayı diğerinin yüzde kaçıdır, bir değerden diğerine yüzde kaç değişim olmuştur ve bir tutara yüzde X zam ya da indirim yapılınca ne olur. Sonuç siz yazarken görünür, formülü de açıkça yazılır; indirim, zam, fiyat değişimi, getiri, KDV ve bahşiş hesapları için idealdir.
Y sayısının yüzde X'i kaçtır?
Sonuç
30
150 × 20 ÷ 100 = 30
Sayıyı yüzde oranıyla çarpıp 100'e bölün.
X sayısı Y sayısının yüzde kaçıdır?
Sonuç
%25
30 ÷ 120 × 100 = %25
Parçayı bütüne bölüp 100 ile çarpın.
A'dan B'ye yüzde değişim
Sonuç
+%25artış
(100 − 80) ÷ |80| × 100 = +%25
Farkı ilk değere bölüp 100 ile çarpın.
Yüzde zam ve indirim hesaplama
Sonuç
230
200 × (1 + 15 ÷ 100) = 230
Zam için 1 + X/100 ile, indirim için 1 − X/100 ile çarpın.
Yüzde hesaplama formülleri ve örnekler
Bir sayının yüzdesi
Y'nin %X'i = Y × X ÷ 100
150'nin %20'si = 150 × 20 ÷ 100 = 30
Bir sayı diğerinin yüzde kaçı?
X ÷ Y × 100
30, 120'nin 30 ÷ 120 × 100 = %25'idir
Yüzde değişim (artış ve azalış oranı)
(B − A) ÷ |A| × 100
80'den 100'e: (100 − 80) ÷ 80 × 100 = %25 artış. 100'den 80'e dönüş ise %20 azalıştır.
Yüzde zam ve indirim
A × (1 + X ÷ 100) veya A × (1 − X ÷ 100)
200'e %15 zam = 200 × 1,15 = 230; 200'den %15 indirim = 200 × 0,85 = 170
Sık yapılan yüzde hataları
- Aynı oranda düşüp yükselmek başa döndürmez: 100'den %50 düşüş 50 eder, 50'ye %50 artış ise 75. Bir düşüşten sonra toparlanmak için daha büyük bir artış gerekir; kâr zarar hesaplama sayfasındaki zarar telafi tablosuna bakabilirsiniz.
- Yüzde ile yüzde puanı karıştırmayın: faizin %10'dan %12'ye çıkması 2 yüzde puanlık bir artıştır ve bu %20'lik bir artış demektir.
- Eklenmiş bir yüzdeyi geri çıkarırken (örneğin %20 KDV'li fiyattan KDV hariç fiyatı bulurken) fiyatı 1,20'ye bölün; %20 düşmeyin. 120 ÷ 1,20 = 100'dür, oysa 120'nin %20 eksiği 96'dır.
- Ardışık değişimler toplanmaz: önce %10, sonra yine %10 artış toplamda %20 değil, %21'dir.
Sık sorulan sorular
Bir sayının yüzdesi nasıl hesaplanır?
Sayıyı yüzde oranıyla çarpıp 100'e bölün. Örneğin 150'nin %20'si 150 × 20 ÷ 100 = 30'dur.
Bir sayı diğerinin yüzde kaçıdır, nasıl bulunur?
Parçayı bütüne bölüp 100 ile çarpın. Örneğin 30, 120'nin 30 ÷ 120 × 100 = %25'idir.
Yüzde değişim (artış ve azalış oranı) nasıl hesaplanır?
Yeni değerden eski değeri çıkarın, sonucu eski değere bölün ve 100 ile çarpın. 80'den 100'e çıkış (100 − 80) ÷ 80 × 100 = %25 artıştır.
Yüzde zam veya indirim nasıl hesaplanır?
Bir tutara %X zam için tutarı (1 + X/100) ile, %X indirim için (1 − X/100) ile çarpın. 200 TL'ye %15 zam 230 TL, %15 indirim 170 TL eder.
KDV hariç fiyat nasıl hesaplanır?
KDV dahil fiyatı (1 + KDV oranı/100) değerine bölün. %20 KDV dahil 120 TL'lik bir ürünün KDV hariç fiyatı 120 ÷ 1,20 = 100 TL'dir.