Destek ve direnç nedir? Önemli fiyat seviyeleri nasıl bulunur

Destek, talebin bir düşüşü birden fazla kez durduracak kadar güçlü olduğu fiyat bölgesidir. Direnç bunun ayna görüntüsüdür: Arzın yükselişleri sınırladığı bölge. Nedenleri kısmen mekanik, kısmen psikolojiktir. 50 TL'deki sıçramayı kaçıranlar fiyat yeniden 50 TL'ye geldiğinde almaya isteklidir; 80 TL'den alıp düşüşü izleyenler ise fiyat geri döndüğünde başa baş noktasında çıkmaya heveslidir.

Bu seviyeler grafik okumanın omurgasıdır: Bir hareketin nerede duraklayabileceğini, riskin nerede tanımlanabileceğini ve bir kırılımın nerede anlam kazanacağını gösterir.

Tek bir formül yoktur; başlıca kaynaklar şunlardır: önceki tepe ve dipler; fiyatın birkaç kez döndüğü bölgeler; emirleri kendine çeken 100 ya da 2.000 gibi yuvarlak sayılar; yoğun işlem hacminin oluştuğu alanlar; ve hareketli destek-direnç gibi çalışan, yakından izlenen hareketli ortalamalar.

Jilet gibi ince çizgiler değil, bölgeler çizmek gerekir. Piyasalar hedefi aşar: 50 TL'lik bir seviye 49,50 ile 50,50 TL arasında herhangi bir yerde tutunabilir. Bir bölge fiyatı ne kadar sık döndürdüyse, ne kadar büyük zaman diliminde görünüyorsa (haftalık grafik saatlikten önemlidir) ve orada ne kadar hacim oluştuysa o kadar anlamlıdır. Sitedeki varlık sayfalarında yer alan referans seviyeleri bu analiz için iyi bir başlangıç noktasıdır.

Bir hissenin dört ayda üç kez 50 TL'den sekip iki kez 60 TL'de geri döndüğünü düşünelim; hisse bu iki bölge arasında yatay seyrediyor. 50 TL civarından alan bir yatırımcı zarar-durdur emrini bölgenin biraz altına, örneğin 48 TL'ye koyabilir; böylece 60 TL'ye doğru olası bir hareket için hisse başına 2 TL risk almış olur. Hisse ardından 60 TL'nin üzerinde net biçimde, tercihen artan hacimle kapanırsa eski tavan çoğu zaman yeni taban olur: 60 TL civarında tutunan bir geri çekilme, klasik rol değişimidir.

Tersi de geçerlidir: Destek kırıldığında orada alanlar zarara geçer ve birçoğu, fiyat o seviyeye her geri döndüğünde satar; böylece eski destek dirence dönüşür.

Seviyeler özneldir; iki analist aynı grafikte farklı çizgiler çizebilir. Geriye dönüp bakıldığında seviyeler gerçek zamanda olduklarından çok daha net görünür. 'Herkesin gördüğü' bir seviyenin hemen ötesinde zarar-durdur emirleri birikebilir; fiyat da geri dönmeden önce bu emirleri tetikleyen sert ama sahte kırılımlar (stop avı) yapabilir.

Ayrıca bir seviye bir vaat değildir. Haberler, bilançolar ya da makro bir şok her desteği kesip geçebilir. Bu bölgeleri fiyatın nerede döneceğinin garantisi olarak değil, nerede yanıldığınızı gösteren risk noktaları olarak kullanmak gerekir.