Fibonacci düzeltme seviyeleri nedir? %38,2, %50 ve %61,8 nasıl okunur

Güçlü bir hareketin ardından fiyatlar nadiren düz bir çizgide ilerler; trend devam etmeden ya da bozulmadan önce geri çekilir. Fibonacci düzeltme (geri çekilme) seviyeleri, önceki hareketi Fibonacci dizisinden türetilen oranlarla bölen yatay çizgilerdir. Bu dizide (0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, …) her sayı, kendinden önceki iki sayının toplamıdır.

Dizideki bir sayıyı bir sonrakine böldüğünüzde sonuç 0,618'e yaklaşır; iki sonrakine böldüğünüzde yaklaşık 0,382, üç sonrakine böldüğünüzde yaklaşık 0,236 çıkar. Bu oranlar, %50 ve %78,6 (0,618'in karekökü) ile birlikte standart düzeltme seviyeleri hâline geldi.

Anlamlı bir dip (D) ve bir tepe (T) seçilir. Yükseliş trendi içindeki bir geri çekilme için:

Seviye   = T − (T − D) × oran
oranlar: 0,236 · 0,382 · 0,5 · 0,618 · 0,786

Düşüş trendinde ölçüm tepeden dibe doğru yapılır ve bu kez ekleme yapılır: seviye = D + (T − D) × oran. Sitedeki varlık sayfalarında yer alan referans seviyeleri kartı bu hesabı son dönemin en yüksek ve en düşük fiyatı üzerinden otomatik yapar ve iki ucun ötesine uzantılar da ekler.

Bir hisse 100 TL'den 150 TL'ye yükselmiş olsun; hareketin boyu 50 TL. Düzeltme seviyeleri şöyledir: 150 − 50 × 0,236 = 138,2 TL; 150 − 50 × 0,382 = 130,9 TL; 150 − 25 = 125 TL (%50 seviyesi); 150 − 50 × 0,618 = 119,1 TL; 150 − 50 × 0,786 = 110,7 TL. 138 ya da 131 TL civarında tutunan sığ bir geri çekilme güçlü bir trende işaret eder; 119 ve ardından 111 TL'nin aşağı kırılması ise yükselişin büyük bölümünün geri verildiği anlamına gelir ve pek çok yatırımcı bu noktada yükseliş trendini sorgulamaya başlar.

Yatırımcılar çakışmaya (confluence) bakar: 119 TL'deki %61,8 seviyesi aynı zamanda eski bir dirence ve 200 günlük hareketli ortalamaya denk geliyorsa, tek başına bir Fibonacci çizgisinden çok daha güvenilir bir izleme bölgesidir.

Sonuç tamamen hangi tepe ve dibin seçildiğine bağlıdır; farklı seçimler farklı seviyeler verir. Bu yüzden geriye dönüp 'işe yarayan' bir seviye bulmak her zaman kolaydır. Piyasaların bu oranlara diğer oranlardan daha fazla saygı gösterdiğine dair sağlam bir kanıt yoktur; etkilerinin önemli bir kısmı muhtemelen kendi kendini gerçekleştiren bir kehanettir, çünkü pek çok yatırımcı aynı çizgilere bakar.

Seviyeleri bir tahmin değil, tepkinin makul olduğu bölgelerin haritası olarak görmek gerekir. Bir dönüş mumu, RSI ya da MACD'de momentum değişimi, artan hacim gibi teyitler aranmalı; nerede yanıldığınız da işleme girmeden önce belirlenmelidir.