Maksimum düşüş (max drawdown) nedir? Bir yatırım ne kadar düşebilir
Maksimum düşüş (max drawdown), bir yatırımın belirli bir dönemde zirveden dibe yaşadığı en büyük değer kaybının zirveye göre yüzdesidir.
Maksimum düşüş neyi ölçer?
Düşüş (drawdown), önceki bir zirveden yaşanan her türlü geri çekilmedir. Maksimum düşüş ise seçilen dönemdeki bu geri çekilmelerin en derinidir; yani zirveden alıp dipten satan bir yatırımcının yaşayacağı en kötü kayıp. Yükselişlere ve düşüşlere aynı gözle bakan oynaklığın aksine, maksimum düşüş yalnızca acıya odaklanır.
Bu yüzden pek çok yatırımcı onu en sezgisel risk ölçüsü olarak görür. %20'lik oynaklık soyut bir rakamdır; 'Bu fon bir dönem zirvesinden %35 değer kaybetti ve toparlanması üç yıl sürdü' cümlesi ise hiç de soyut değildir.
Nasıl hesaplanır?
Sürekli güncellenen zirve takip edilir; her noktada değerin bu zirvenin ne kadar altında olduğu ölçülür ve en kötü değer saklanır:
Düşüş = (güncel değer − dönem zirvesi) ÷ dönem zirvesi Maksimum düşüş = dönemdeki en derin düşüş Telafi için gereken kazanç = 1 ÷ (1 − |düşüş|) − 1
Örnek: Bir portföy 200 TL'de zirve yapıp 120 TL'ye düşüyor ve ardından toparlanıyor. Maksimum düşüşü (120 − 200) ÷ 200 = −%40'tır. 120 TL'den yeniden 200 TL'ye çıkabilmesi için 80 ÷ 120 ≈ %66,7 yükselmesi gerekir. Sitedeki varlık sayfalarında yer alan fiyat raporu, seçilen dönem içindeki maksimum düşüşü ve fiyatın zirveye olan güncel uzaklığını gösterir.
Telafi matematiği neden önemli?
Kayıplar ve kazançlar bileşik işlediği için geri tırmanış her zaman düşüşten daha diktir: −%10 için +%11, −%20 için +%25, −%50 için +%100, −%80 için ise +%400 gerekir. Bu yüzden büyük düşüşlerin telafisi yıllar sürebilir. 2007–2009 finansal krizinde S&P 500 zirveden dibe yaklaşık %57 değer kaybetti; Bitcoin ise %70'i aşan birkaç düşüş yaşadı.
Yatırımcılar düşüşlerin süresine, yani yatırımın ne kadar uzun süre 'su altında' kaldığına, ve Calmar oranı (yıllık getiri ÷ maksimum düşüş) gibi oranlara da bakar; bu oranlar en büyük acıya karşılık ne kadar getiri elde edildiğini sorar. TL bazında düşünenler için bir not: Nominal TL fiyatları enflasyonla şiştiği için bir varlık TL'de zirve yaparken dolar bazında hâlâ derin bir düşüşte olabilir.
Sınırlamalar ve sık yapılan hatalar
Maksimum düşüş büyük ölçüde bakılan döneme bağlıdır: Bir çöküşten sonra kurulan bir fon, hiç kriz yaşamadığı için iç açıcı bir rakam gösterebilir. Ayrıca tek bir olayı kaydeder; daha küçük düşüşlerin ne sıklıkla yaşandığını göz ardı eder.
En önemlisi, bir sınır değildir. Şimdiye kadar 'yalnızca' %30 düşmüş bir varlık bir sonraki krizde %60 düşebilir. Geçmiş düşüşleri, benzer ya da daha büyük kayıplarla yaşayıp yaşayamayacağınızı test etmek ve pozisyon büyüklüğünü buna göre ayarlamak için kullanmak gerekir.
Sık sorulan sorular
İyi bir maksimum düşüş oranı nedir?
Varlığa ve risk toleransınıza bağlıdır. Çeşitlendirilmiş hisse portföyleri sert ayı piyasalarında tarihsel olarak %30–50, hatta daha fazla düşüş yaşamıştır; tahviller ve nakit çok daha az, tek tek hisseler ve kripto paralar ise çok daha fazla. Asıl soru, benzer bir düşüşte pozisyonunuzu koruyup koruyamayacağınızdır.
Düşüş (drawdown) ile zarar arasındaki fark nedir?
Zarar alış fiyatınıza göre ölçülür; düşüş ise ulaşılan en yüksek değere göre. Zirvenin çok altından aldıysanız genel olarak kârda olsanız bile bir düşüş içinde olabilirsiniz.
Bir düşüşten toparlanmak ne kadar sürer?
Kesin bir kural yoktur. Sığ düşüşler haftalar içinde telafi edilebilir; derin olanların toparlanması yıllar sürmüştür. Düşüş ne kadar derinse gereken kazanç o kadar büyüktür: %50'lik bir düşüş, yalnızca başa baş için %100'lük bir yükseliş gerektirir.